
Największe straty w ochronie zdrowia biorą się nie tylko z braku sprzętu czy systemów, lecz przede wszystkim z zachowań pacjentów i personelu.
ZMIANA W ORGANIZACJI ZACZYNA SIĘ OD ZMIANY ZACHOWANIA
Pomagamy znaleźć rozwiązania behawioralne, które przekładają się na jakość pracy personelu, zadowolenie pacjentów i lepszy wynik finansowy
Traktujemy nieodbyte wizyty jako efekt przewidywalnych wzorców zachowań, a nie „złą wolę pacjentów”. Analizujemy, kiedy i dlaczego pacjenci najczęściej rezygnują: czy nie wiedzą jak odwołać, jest im trudno to zrobić, czy nie widzą w tym sensu. Pomagamy tak zaprojektować zasady i komunikację, żeby odwołanie i dotrzymanie terminu stało się dla pacjenta najprostszą opcją – a dla placówki oznaczało mniej pustych godzin w grafiku.
Zamiast zaczynać od kolejnych wskaźników, zaczynamy od pytania: jakie konkretne zachowania personelu i pacjentów tworzą jakość w Państwa placówce. Diagnozujemy, czy problemem jest brak możliwości, umiejętności czy motywacji do tych zachowań – na różnych etapach ścieżki pacjenta. Na tej podstawie proponujemy zmiany w organizacji pracy, komunikacji i nawykach zespołu, które realnie podnoszą jakość opieki, a nie tylko liczbę dokumentów.
Zamiast zakładać, że „wystarczy wytłumaczyć”, badamy, co pacjent naprawdę widzi, rozumie i czuje, gdy ma skorzystać z e-rejestracji, portalu czy aplikacji. Sprawdzamy, czy problem tkwi w obsłudze, dostępie, zaufaniu czy w tym, że technologia pojawia się w złym momencie ścieżki pacjenta. Na tej podstawie projektujemy sposób wprowadzenia rozwiązań cyfrowych tak, by były postrzegane jako pomoc, a nie dodatkowa bariera.
Zamiast wyłącznie dopracowywać treść zgody, przyglądamy się całej sytuacji decyzyjnej pacjenta: jak rozumie ryzyko, komu ufa, ile ma czasu na podjęcie decyzji. Diagnozujemy bariery poznawcze i emocjonalne oraz punkty, w których pacjenci najczęściej rezygnują. Pomagamy ułożyć proces rozmowy, kolejność informacji i sposób prowadzenia pacjenta tak, by ułatwić mu podjęcie świadomej, spokojnej decyzji o udziale.
Nie zakładamy, że opór personelu to „brak chęci” – pytamy, jak wygląda ich dzień, na co realnie mają czas i co zyskują lub tracą, korzystając z nowego systemu. Diagnozujemy, czy brakuje im kompetencji, warunków do pracy w systemie czy poczucia sensu tej zmiany. Wspólnie projektujemy taki sposób używania narzędzia, który wpisuje się w rytm pracy oddziału czy poradni, zwiększa sprawczość zespołu i nie obniża jakości kontaktu z pacjentem.
Patrzymy na leczenie oczami pacjenta między wizytami: gdzie się gubi, co jest dla niego zbyt trudne, kiedy traci motywację. Rozpoznajemy, czy problemem jest brak jasnego „co dalej”, zbyt duże obciążenie zadaniami, czy brak poczucia, że terapia przynosi efekty. Pomagamy tak zaprojektować przebieg terapii, komunikaty i kolejne kroki, by zwiększyć szansę, że pacjent dotrwa do końca procesu – bez dokładania pracy zespołowi.
Klasyczne podejście stawia na edukację – my zakładamy, że większość pacjentów już wie, że profilaktyka jest ważna. Badamy więc, co blokuje realne działanie: brak okazji, skomplikowana ścieżka zapisu, odkładanie „na później”, lęk. Projektujemy zaproszenia, terminy i sposób umawiania tak, by decyzja „zapisuję się teraz” była dla pacjenta najłatwiejszym i najbardziej naturalnym wyborem.
Zamiast jednorazowych szkoleń, patrzymy na zmianę jako nowy zestaw zachowań, który musi się obronić w realnym środowisku pracy. Diagnozujemy, czego ludziom brakuje, by tę zmianę utrzymać: jasności oczekiwań, czasu, narzędzi, wsparcia przełożonych, informacji zwrotnej. Projektujemy sposób wdrożenia tak, by nowe zachowania miały szansę stać się nawykiem – i były wzmacniane przez otoczenie, a nie z nim walczyły.
| Etap zmiany | Opis |
|---|---|
| 1. Ustalenie problemu | Zaczynamy od doprecyzowania, jaki konkretny problem chcemy zmienić, np. przerwane terapie, obciążenie rejestracji, słabe wykorzystanie systemu, napięcia wokół jakości. Przekładamy go na język zachowań: kto co robi (lub czego nie robi), że ten problem powstaje. |
| 2. Mapowanie zachowań | Razem z Państwem rozrysowujemy ścieżkę pacjenta i pracy personelu krok po kroku. Identyfikujemy, jakie zachowania pojawiają się w kluczowych momentach (pacjent, rejestracja, lekarz, pielęgniarka, administracja). |
| 3. Wybór zachowań kluczowych dla zmiany | Spośród wszystkich zachowań wybieramy kilka, które mają największy wpływ na problem i są realnie zmienialne. Skupiamy się tylko na tych elementach, które naprawdę mają znaczenie, zamiast próbować „naprawić wszystko naraz”. |
| 4. Analiza COM-B: co umożliwia, co blokuje, co może zachęcać | Dla wybranych zachowań analizujemy, czy ludzie mają możliwości, umiejętności i motywację, by się tak zachowywać (model COM-B). Na tej podstawie identyfikujemy główne bariery (organizacyjne, kompetencyjne, psychologiczne) oraz potencjalne „zachęty” – ułatwienia i wzmocnienia, które mogą realnie wesprzeć pożądaną zmianę zachowań. |
| 5. Dobór dźwigni i interwencji behawioralnych | Korzystając m.in. z Behaviour Change Wheel dobieramy typy interwencji: co trzeba zmienić w środowisku pracy, procesach, komunikacji, wsparciu menedżerskim, by pożądane zachowania stały się łatwiejsze i bardziej naturalne. Projektujemy konkretne rozwiązania dopasowane do realiów Państwa placówki. |
| 6. Testowanie interwencji w małej skali | Zaczynamy od pilotażu – wdrażamy zmiany w ograniczonym zakresie (np. na jednym oddziale, u jednej grupy pacjentów) i sprawdzamy, jak wpływają na zachowania oraz podstawowe wskaźniki. Dzięki temu widzą Państwo efekt przy niskim ryzyku. |
| 7. Skalowanie i utrwalanie nowych zachowań | Jeśli pilotaż przynosi efekty, pomagamy rozszerzyć interwencję na kolejne obszary i wbudować ją w standard pracy. Ustalamy proste zasady monitorowania i wsparcia, tak aby nowe zachowania utrzymały się w czasie, a nie zniknęły po kilku tygodniach. |

Jarosław Przeperski – dr hab., prof. UMK, badacz nauk behawioralnych i polityk publicznych. Od lat łączy pracę naukową z projektami dla instytucji publicznych i organizacji w Polsce i za granicą. Jego celem jest przekładanie wiedzy o zachowaniach ludzi na konkretne rozwiązania, które pomagają lepiej projektować systemy i usługi, także w obszarze ochrony zdrowia, wspierając zespoły w codziennej pracy i w lepszym wykorzystaniu dostępnych zasobów.
Kontakt:
COPERNICUS RESEARCH TEAM SP. Z O.O.
ul. Łokietka 5, 87-100 Toruń
NIP 9562369086
mail: [email protected]
© COPERNICUS RESEARCH TEAM SP. Z O.O. All rights reserved.
Administratorem danych osobowych jest Copernicus Research Team Sp. z o.o. Dane przetwarzamy w celu odpowiedzi na zapytanie. Szczegóły: Polityka prywatności
Dziękujemy za zainteresowanie i kontakt.
Odezwiemy się do Państwa w ciągu najbliższych 24 h